آیات و احادیث موضوعی - صفحه 9

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

أَ لَا أُحَدِّثُكُمْ عَنْ أَقْوَامٍ لَيْسُوا بِأَنْبِيَاءَ وَ لَا شُهَدَاءَ، يَغْبِطُهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْأَنْبِيَاءُ وَ الشُّهَدَاءُ بِمَنَازِلِهِمْ مِنَ اللهِ، عَلَىٰ مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ؟ قِيلَ: مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: هُمُ الَّذِينَ يُحَبِّبُونَ عِبَادَ اللهِ إِلَى اللهِ، وَ يُحَبِّبُونَ اللهَ إِلَىٰ عِبَادِهِ. قُلْنَا: هَذَا حَبَّبُوا اللهَ إِلَىٰ عِبَادِهِ، فَكَيْفَ يُحَبِّبُونَ عِبَادَ اللهِ إِلَى اللهِ؟ قَالَ: يَأْمُرُونَهُمْ بِمَا يُحِبُّ اللهُ، وَ يَنْهَوْنَهُمْ عَمَّا يَكْرَهُ اللهُ، فَإِذَا أَطَاعُوهُمْ أَحَبَّهُمُ اللهُ.

ترجمه

- رسول خدا فرمود:‌‌ «آیا برای شما از اقوامی بگویم که با آن که پیامبر و یا شهید نبودند، اما در روز قیامت، به خاطر مقامی که نزد خداوند دارند و بر روی منبرهایی از نورند، پیامبران و شهیدان، به آنان غبطه می‌خورند؟»
- گفته شد: ای رسول خدا! آنان کیان‌اند؟ فرمود: «آنان، کسانی هستند که خدا را در نظر مردم و مردم را در نظر خداوند، محبوب می‌سازند».
- گفتیم: این که خداوند را در نظر بندگان محبوب می‌سازند، روشن است؛ اما چگونه بندگان را در نظر خداوند، محبوب می‌سازند؟
- فرمود: «آنان را بدانچه خداوند دوست می‌دارد، فرمان می‌دهند و از آنچه خداوند ناپسند می‌شمارد، نهی‌شان می‌کنند. وقتی مردم از آنان اطاعت کنند، خداوند ایشان را دوست خواهد داشت».

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

نَضَّرَ اللهُ عَبْداً سَمِعَ مَقَالَتِي فَوَعَاهَا وَ حَفِظَهَا وَ بَلَّغَهَا مَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا.

ترجمه

خداوند، شاد گردانَد آن کس را که سخنم را بشنود، بفهمد و حفظ کند و به کسی که آن را نشنیده، برساند.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

 يَا عَلِيُّ ... لَأَنْ يَهْدِيَ اللهُ عَلَىٰ يَدَيْكَ رَجُلًا خَيْرٌ لَكَ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ.

ترجمه

‏‏ای علی! اگر خداوند به دستان تو انسانی را هدایت کند، از آنچه خورشید بر آن تابیده برای تو بهتر است.

امام باقر علیه السلام

أَنَّ الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ كَانَ يَزُورُ قَبْرَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَامُ كُلَّ عَشِيَّةِ جُمُعَةٍ.

ترجمه

حسين بن على هر شب جمعه به زيارت قبر حسن عليه السلام مى‌رفت.

امام عسکری علیه السلام

إِنَّ الْوُصُولَ إِلَى اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ سَفَرٌ لَا يُدْرَكُ إِلَّا بِامْتِطَاءِ اللَّيْلِ.

ترجمه

رسیدن به [قرب] خداوند عزوجل، سفری است که جز با سوار شدن بر مرکب شب [و شب‌زنده‌داری] به سرانجام نمی‌رسد.

اندکی شرح

امام عسکری (علیه‌السلام) مسیر رشد معنوی و رسیدن به درجات والای قرب الهی را به یک «سفر» تشبیه کرده‌اند. طبیعتاً هر سفری برای رسیدن به مقصد، نیازمند یک وسیله نقلیه و مرکب است. در این مسیر معنوی، «شب» و خلوت‌های شبانه {مانند نماز شب، مناجات و تفکر} همان مرکب تندرویی است که انسان را به قله‌های این مقصد می‌رساند. دلیل این امر آن است که در تاریکی و سکوت شب، هیاهو و روزمرگی‌ها می‌خوابد و انسان می‌تواند با تمرکز، اخلاص و آرامش بیشتری با پروردگارش ارتباط برقرار کند؛ خلوتی که موتور محرک انسان برای پیشرفت روحی است و بدون آن، طی کردن این مسیر طولانی و دست‌یافتن به مقامات عالی معنوی ممکن نیست.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَ أَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْ‏ءٌ.

ترجمه

‏‏هر كس سنّت خوبى را پايه‌گذارى كند، پاداشش را و پاداش كسى را كه تا روز قيامت به آن عمل كند به او مى‌دهند، بدون اينكه از ثواب آن عمل‌كنندگان چيزى كم شود.

امام علی علیه السلام

لِيَكُنْ أَبْغَضُ النَّاسِ إِلَيْكَ وَ أَبْعَدُهُمْ مِنْكَ أَطْلَبُهُمْ لِمَعَايِبِ النَّاسِ.

ترجمه

باید منفورترین مردم نزد تو و دورترین آنها از تو کسی باشد که بیش از همه عیب جوی مردم است.

امام علی علیه السلام

شَرُّ النَّاسِ مَنْ كَانَ مُتَتَبِّعاً لِعُيُوبِ النَّاسِ عَمْياً لِمَعَايِبِه‏ِ.

ترجمه

بدترین مردم کسی است که دنبال عیب‌های مردم باشد و عیب‌های خود را نبيند.

خداوند متعال

وَ إِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ‎﴿١١٦﴾

ترجمه

اگر از بیشتر مردم روی زمین پیروی کنی [و آرا و خواسته هایشان را گردن نهی] تو را از راه خدا گمراه می کنند؛ آنان فقط از گمان و پندار [که پایه علمی و منطقی ندارد] پیروی می کنند، و تنها به حدس و تخمین تکیه می زنند. (۱۱۶)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

مَنْ حَفِظَ عَنِّي مِنْ أُمَّتِي أَرْبَعِينَ حَدِيثاً فِي أَمْرِ دِينِهِ يُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ الدَّارَ الْآخِرَةَ بَعَثَهُ اللهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقِيهاً عَالِماً.

ترجمه

‏‏هر كسي از امت من كه چهل حديث از من را که مرتبط با دینش است، جهت خشنودي و رضايت خداوند عز و جل و كسب سراي آخرت حفظ كند، روز قيامت خدا او را فقيه و دانشمند برمي‌­انگيزد.

خداوند متعال

مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَىٰ إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ‎﴿١٦٠﴾

ترجمه

هر کس کار نیک بیاورد، پاداشش ده برابر آن است، و آنان که کار بد بیاورند، جز به مانند آن مجازات نیابند و ایشان مورد ستم قرار نمی گیرند. (۱۶۰)

امام صادق علیه السلام

مَا مِنْ أَحَدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ يَتَمَنَّى أَنَّهُ مِنْ زُوَّارِ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلَامُ، لِمَا يَرَى مِمَّا يُصْنَعُ بِزُوَّارِ الْحُسَيْنِ مِنْ كَرَامَتِهِمْ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى.

ترجمه

در روز قیامت هیچ‌کس نیست مگر آنکه آرزو می‌کند کاش از زائران امام حسین (علیه‌السلام) بود؛ چرا که به چشم خود می‌بیند خداوند متعال با زائرانِ آن حضرت چه رفتارِ کریمانه‌ای دارد و چه مقام و منزلتی به آنان می‌بخشد.

اندکی شرح

روز قیامت در فرهنگ دینی ما روزِ کنار رفتن پرده‌ها و آشکار شدنِ عیارِ واقعیِ اعمال است. این روایت روی یک نکته بسیار ظریف دست می‌گذارد: پاداش زائران سیدالشهدا (علیه‌السلام) صرفاً رهایی از عذاب یا ورود به بهشت نیست؛ بلکه یک «کرامت» و احترامِ ویژه و مشهود از جانب خودِ خداوند است. عظمت این تکریمِ اختصاصی چنان است که وقتی در صحنه قیامت به نمایش درمی‌آید، حتی نیکوکاران و اهل نجات نیز با دیدن آن شگفت‌زده می‌شوند و از صمیم قلب غبطه می‌خورند که ای کاش این عمل خاص را در کارنامه خود داشتند تا به این سطح از منزلت و تقرب الهی دست می‌یافتند.

امام صادق علیه السلام

لَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي زِيَارَتِهِ مِنَ الْخَيْرِ، وَ يَعْلَمُ ذَلِكَ النَّاسُ، لَاقْتَتَلُوا عَلَى زِيَارَتِهِ بِالسُّيُوفِ، وَ لَبَاعُوا أَمْوَالَهُمْ فِي إِتْيَانِهِ.

ترجمه

اگر مردم می‌دانستند چه خیر [و برکتی] در زیارت امام حسین (علیه‌السلام) نهفته است، قطعاً برای رسیدن به زیارت ایشان با شمشیر می‌جنگیدند و برای رفتن به سوی او، دارایی‌های خود را می‌فروختند.

اندکی شرح

انسان به طور طبیعی بیشترین وابستگی را به «جان» و «مال» خود دارد و برای حفظ آن‌ها محافظه‌کاری می‌کند. پیام روشن این روایت آن است که اگر پرده‌ها کنار می‌رفت و مردم حقیقت و برکاتِ عظیمِ این زیارت را می‌دیدند، برای رسیدن به آن، حاضر بودند از عزیزترین دارایی‌های خود یعنی جان و مالشان بگذرند. در واقع، دستاوردِ این مسیر چنان ارزشمند است که هزینه کردن از مال و به جان خریدنِ خطر برای آن، کاملاً می‌ارزد.

امام صادق علیه السلام

إِنَّ زِيَارَةَ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلَامُ مِنْ أَفْضَلِ مَا يَكُونُ مِنَ الْأَعْمَالِ.

ترجمه

زيارت حسين عليه السلام از برترين اعمال است.

امام صادق علیه السلام

إِنَّ الْحُسَيْنَ (علیه‌السلام) قُتِلَ مَكْرُوباً، وَ حَقِيقٌ عَلَى اللَّهِ أَنْ لَا يَأْتِيَهُ مَكْرُوبٌ إِلَّا رَدَّهُ اللَّهُ مَسْرُوراً.

ترجمه

همانا حسین (علیه‌السلام) با دلی اندوهگین [و در اوج سختی] به شهادت رسید؛ و خداوند بر خود مقرر فرموده است که هیچ انسانِ اندوهگین و گرفتاری به سوی او [و به زیارتش] نیاید، مگر آنکه او را شادکام و دلخوش بازگرداند.

اندکی شرح

این روایت، جایگاه بی‌نظیر امام حسین (علیه‌السلام) در پیشگاه پروردگار را نشان می‌دهد. پیوندِ ظریفِ کلام در این است که چون سیدالشهدا (علیه‌السلام) با دلی «اندوهگین» (مَکْروباً) به شهادت رسید، خداوند نیز حریم او را پناهگاهِ هر انسانِ «اندوهگین» (مَکْروب) قرار داد. عبارت «حَقِيقٌ عَلَى اللَّهِ» بیانگر یک وعده قطعی است؛ یعنی خداوند از روی لطف و بزرگواری، گشایشِ کارِ زائرانِ حسین (علیه‌السلام) را بر عهده گرفته و بر خود مقرر کرده است.