آیات و احادیث «نماز و اقامه این فریضه الهی»

امام صادق علیه السلام

إِنَّ الرَّجُلَ يُذْنِبُ الذَّنْبَ فَيُحْرَمُ صَلَاةَ اللَّيْلِ، وَ إِنَّ الْعَمَلَ السَّيِّئَ أَسْرَعُ فِي صَاحِبِهِ مِنَ السِّكِّينِ فِي اللَّحْمِ.

ترجمه

بی‌شک آدمی گناهی مرتکب می‌شود و [در پیِ آن] از نماز شب محروم می‌گردد؛ مسلماً سرعتِ اثرگذاریِ کار بد بر انجام‌دهنده‌اش، از سرعتِ بُرشِ چاقو در گوشت بیشتر است.

اندکی شرح

پیامدِ کارِ بد فقط به آخرت محدود نمی‌شود؛ بلکه بخشی از اثرِ آن، بلافاصله در همین دنیا ظاهر می‌شود و انسان را از کارهای خوب {مثل نماز شب} محروم می‌کند. تشبیه کار بد به چاقو، نشان‌دهنده سرعتِ این تخریب است؛ یعنی همان‌طور که چاقو در یک چشم‌به‌هم‌زدن گوشت را می‌بُرد، گناه هم بی‌درنگ روح آدم را زخمی می‌کند و توانِ عبادت و کار خیر را از او می‌گیرد.

امام علی علیه السلام

جَاءَ رَجُلٌ إِلَىٰ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ فَقَالَ إِنِّي قَدْ حُرِمْتُ الصَّلَاةَ بِاللَّيْلِ فَقَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ أَنْتَ رَجُلٌ قَدْ قَيَّدَتْكَ ذُنُوبُكَ.

 ترجمه

 مردى خدمت اميرالمؤمنين آمد و گفت: من از نماز شب محروم شدم. على عليه السلام در جواب فرمود: تو مردى هستى كه گناهانت تو را به بند كشيده است.

امام عسکری علیه السلام

إِنَّ الْوُصُولَ إِلَى اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ سَفَرٌ لَا يُدْرَكُ إِلَّا بِامْتِطَاءِ اللَّيْلِ.

ترجمه

رسیدن به [قرب] خداوند عزوجل، سفری است که جز با سوار شدن بر مرکب شب [و شب‌زنده‌داری] به سرانجام نمی‌رسد.

اندکی شرح

امام عسکری (علیه‌السلام) مسیر رشد معنوی و رسیدن به درجات والای قرب الهی را به یک «سفر» تشبیه کرده‌اند. طبیعتاً هر سفری برای رسیدن به مقصد، نیازمند یک وسیله نقلیه و مرکب است. در این مسیر معنوی، «شب» و خلوت‌های شبانه {مانند نماز شب، مناجات و تفکر} همان مرکب تندرویی است که انسان را به قله‌های این مقصد می‌رساند. دلیل این امر آن است که در تاریکی و سکوت شب، هیاهو و روزمرگی‌ها می‌خوابد و انسان می‌تواند با تمرکز، اخلاص و آرامش بیشتری با پروردگارش ارتباط برقرار کند؛ خلوتی که موتور محرک انسان برای پیشرفت روحی است و بدون آن، طی کردن این مسیر طولانی و دست‌یافتن به مقامات عالی معنوی ممکن نیست.

امام علی علیه السلام

لَيْسَ عَمَلٌ أَحَبَّ إِلَى اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ الصَّلَاةِ فَلَا يَشْغَلَنَّكُمْ عَنْ أَوْقَاتِهَا شَيْ‏ءٌ مِنْ أُمُورِ الدُّنْيَا.

ترجمه

هیچ عملی نزد خداوند، محبوب‌تر از نماز نیست، پس هیچ کار دنیایی شما را در وقت نماز به خود مشغول ندارد.

امام علی علیه السلام

اللهَ اللهَ فِى الصَّلاةِ فَاِنَّها عَمُودُ دِينِكُمْ.

ترجمه

خدا را، خدا را در نظر آورید و نسبت به نماز کوتاهی نکنید؛ زیرا نماز ستون دین شماست.

امام علی علیه السلام

كَمْ مِنْ صَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ صِيَامِهِ إِلَّا الْجُوعُ وَ الظَّمَأُ، وَ كَمْ مِنْ قَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ قِيَامِهِ إِلَّا السَّهَرُ وَ الْعَنَاءُ.

ترجمه

چه بسا روزه دارى كه از روزه اش جز گرسنگى و تشنگى بهره‌اى ندارد و چه بسا شب زنده دارى كه از نمازش جز بيخوابى و سختى سودى نمى‌برد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

 لَوْ لَا أَنْ أَشُقَّ عَلَىٰ أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ مَعَ كُلِّ صَلَاةٍ.

ترجمه

اگر بر امتم سخت نبود، امر می‌کردم که برای هر نمازی مسواک بزنند.

خداوند متعال

وَ إِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَ لَعِبًا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ ﴿۵۸﴾

ترجمه

و چون برای نمازْ ندا در می دهید، آن را به مسخره و بازی می گیرند؛ این کار زشتشان به سبب این است که آنان گروهی هستند که [در حقایق و معارف] اندیشه نمی کنند.

أمیرالمؤمنین علیه السلام

اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْ‏ءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِكَ.

ترجمه

بدان که هر کاری که می کنی تابع نماز توست.