آیات و احادیث موضوعی

امام علی علیه السلام

كُلُّ مُعَاجَلٍ يَسْأَلُ الْإنْظَارَ، وَ كُلُّ مُؤَجَّلٍ يَتَعَلَّلُ بِالتَّسْوِيفِ.

ترجمه

کسانی که وقتشان پایان یافته مهلت می‌طلبند، و مهلت دارندگان کوتاهی می‌کنند!

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَىٰ كُلِّ مُسْلِمٍ ألَا إِنَّ اللهَ يُحِبُّ بُغَاةَ الْعِلْمِ.‌

ترجمه

طلب دانش بر هر مسلمانى واجب است؛ بدانيد كه خداوند جويندگان دانش را دوست دارد.

امام علی علیه السلام

إعْجَابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ دَلِيلٌ عَلَىٰ ضَعْفِ عَقْلِهِ.

ترجمه

خودپسندى آدمى، نشانگر سستى خرد اوست.

امام رضا علیه السلام

كَانَ أَبِي عَلَيْهِ السَّلَامُ‌ إِذَا دَخَلَ شَهْرُ الْمُحَرَّمِ‌، لَا يُرَىٰ ضَاحِكاً وَ كَانَتِ الْكَآبَةُ تَغْلِبُ عَلَيْهِ حَتَّىٰ تَمْضِيَ عَشَرَةُ أَيَّامٍ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْعَاشِرِ، كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ يَوْمَ مُصِيبَتِهِ وَ حُزْنِهِ وَ بُكَائِهِ وَ يَقُولُ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي قُتِلَ فِيهِ الْحُسَيْنُ عَلَيْهِ السَّلَامُ.

ترجمه

هر گاه ماه محرّم فرا مى رسيد، كسى پدرم (موسی بن جعفر) عليه السلام را خندان نمى‌ديد؛ بلكه تا روز دهم همواره غم و اندوه بر او چيره بود، و چون روز دهم فرا مى رسيد آن روز، روز عزا و غم و اندوه و گريه او مى‌شد و مى‌فرمود: اين همان روزى است كه حسين عليه السلام در آن به شهادت رسيد.

امام رضا علیه السلام

مَنْ تَرَكَ السَّعْيَ فِي حَوَائِجِهِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ‌، قَضَى اللهُ لَهُ حَوَائِجَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ مَنْ كَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ‌ يَوْمَ مُصِيبَتِهِ وَ حُزْنِهِ وَ بُكَائِهِ يَجْعَلُ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ‌ يَوْمَ فَرَحِهِ وَ سُرُورِهِ.

ترجمه

هر كسى از كار كردن براى زندگى دنیا در روز عاشورا خوددارى كند، خداوند حوایج دنیا و آخرتش را روا مى سازد. و هر که روز عاشورا، روز مصیبت و اندوه و گریه او باشد، خداوند فرداى قیامت را روز فرح و شادى او قرار مى‌دهد.

امام مهدی علیه السلام

فَلَئِنْ أَخَّرَتْنِي الدُّهُورُ وَ عَاقَنِي عَنْ نَصْرِكَ الْمَقْدُورُ وَ لَمْ أَكُنْ لِمَنْ حَارَبَكَ مُحَارِباً وَ لِمَنْ نَصَبَ لَكَ الْعَدَاوَةَ مُنَاصِباً فَلَأَنْدُبَنَّكَ صَبَاحاً وَ مَسَاءً وَ لَأَبْكِيَنَّ لَكَ بَدَلَ الدُّمُوعِ دَماً.

ترجمه

اگرچه زمانه مرا به تأخیر انداخت، و مُقدَّرات الهی مرا از یاری تو بازداشت، و نبودم تا با آنانكه با تو جنگیدند بجنگم، و با كسانی كه با تو اظهار دشمنی كردند خصومت نمایم، [در عوض] صبح و شام بر تو مویه میكنم، و به جای اشک برای تو خون گریه می‌كنم.

امام حسین علیه السلام

لَا يَحِلُّ لِعَيْنٍ مُؤْمِنَةٍ تَرَى اللهَ يُعْصَىٰ فَتَطْرِفَ حَتَّىٰ تُغَيِّرَه‏ُ.

ترجمه

شایسته نیست که انسانِ با ایمان نافرمانی خدا را مشاهده کند و با بی تفاوتی از آن چشم بپوشد، مگر آن‌كه آن وضع را تغيير دهد.

امام حسین علیه السلام

أَنَا قَتِيلُ الْعَبْرَةِ لَا يَذْكُرُنِي مُؤْمِنٌ إِلَّا اسْتَعْبَر‏َ.

ترجمه

من کشته شده‌ی اشک هستم؛ هیچ مؤمنی مرا یاد نمی‌کند، مگر این‌که در مصیبتم اشک می‌ریزد.

امام سجاد علیه السلام

إِنَّ لِلْعَبَّاسِ عِنْدَ اللهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَىٰ مَنْزِلَةً يَغْبِطُهُ بِهَا جَمِيعُ الشُّهَدَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

ترجمه

عباس را در پیشگاه خداوند منزلتی است که در روز قیامت، همه شهدا به آن غبطه می خورند.

امام کاظم علیه السلام

يَا هِشَامُ‌ إِنَّ الْعَاقِلَ لَا يُحَدِّثُ مَنْ يَخَافُ تَكْذِيبَهُ وَ لَا يَسْأَلُ مَنْ يَخَافُ مَنْعَهُ وَ لَا يَعِدُ مَا لَا يَقْدِرُ عَلَيْهِ وَ لَا يَرْجُو مَا يُعَنَّفُ بِرَجَائِهِ‌ وَ لَا يُقْدِمُ عَلَىٰ مَا يَخَافُ فَوْتَهُ بِالْعَجْزِ عَنْهُ‌.

ترجمه

اى هشام! خردمند به كسى كه مى ترسد تكذيبش كند، سخنى نمى‌گويد؛ و از كسى كه مى‌ترسد مضايقه كند، چيزى نمى‌خواهد؛ و وعده‌اى را كه از عهده انجامش برنمى آيد، نمى‌دهد؛ و به آنچه كه در اميدواريش سرزنش شود، اميد نمى‌بندد؛ و به كارى كه می‌ترسد در آن درماند، اقدام نمى‌ورزد.

امام کاظم علیه السلام

يَا هِشَامُ‌ إِنَّ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حُجَّتَيْنِ حُجَّةً ظَاهِرَةً وَ حُجَّةً بَاطِنَةً فَأَمَّا الظَّاهِرَةُ فَالرُّسُلُ وَ الْأَنْبِيَاءُ وَ الْأَئِمَّةُ عَلَيْهِمُ السَّلَامُ‌ وَ أمَّا الْبَاطِنَةُ فَالْعُقُولُ.

ترجمه

اى هشام! خدا بر مردم دو حجّت دارد: حجّت آشكار و حجّت پنهان. حجّت آشكار، رسولان و پيامبران و امامان عليهم السلام هستند و حجّت پنهان، عقل مردم است.

امام علی علیه السلام

 أَلَا وَ إِنِّي لَمْ أَرَ كَالْجَنَّةِ نَامَ طَالِبُهَا وَ لَا كَالنَّارِ نَامَ هَارِبُهَا!

ترجمه

آگاه باشید که من چیزی همانند بهشت ندیدم که جوینده آن در خواب باشد، و چیزی را چون آتش دوزخ ندیدم که گریزانِ از آن خفته باشد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

إِنَّ اللهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَىٰ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَ لَا إِلَىٰ أَمْوَالِكُمْ وَ لَكِنْ يَنْظُرُ إِلَىٰ قُلُوبِكُمْ وَ أَعْمَالِكُمْ.

ترجمه

خداوند تبارك و تعالى، به چهره‌ها و داراييهاى شما نمى‌نگرد، بلكه به دلها و كرده‌هاى شما مى‌نگرد.

خداوند متعال

وَ مَن يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللهَ يَجِدِ اللهَ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿۱۱۰﴾

ترجمه

و هر کس کار زشتی کند یا برخود ستم ورزد، سپس از خدا آمرزش بخواهد، خدا را بسیار آمرزنده و مهربان خواهد یافت.

خداوند متعال

قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللهِ ۚ إِنَّ اللهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ﴿۵۳﴾

ترجمه

بگو: ای بندگان من که [با ارتکاب گناه] بر خود زیاده روی کردید! از رحمت خدا نومید نشوید، یقیناً خدا همه گناهان را می آمرزد؛ زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است.