آیات و احادیث «جهنم، عذاب جهنم، آتش جهنم، توصیف جهنم»

امام رضا علیه السلام

مَنْ تَعَوَّذَ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ وَ لَمْ يَتْرُكْ شَهَوَاتِ الدُّنْيَا، فَقَدِ اسْتَهَزَأَ بِنَفْسِهِ.

ترجمه

هر کس از آتش دوزخ به خدا پناه ببرد، اما هوس‌های [گناه‌آلودِ] دنیا را رها نکند، در حقیقت خودش را مسخره کرده است. 

اندکی شرح

وقتی انسان از خدا می‌خواهد که او را از آتش جهنم نجات دهد، اما همچنان به دنبال هوس‌ها و لذت‌های نامشروعی است که هیزم همان آتش هستند، درست مثل کسی است که با پای خودش به درون آتش می‌رود و هم‌زمان فریاد می‌زند که نجاتم دهید! پناه بردنِ واقعی، یک «اقدام عملی» است نه صرفاً «ادای چند کلمه». کسی که با زبان از آتش می‌گریزد اما در عمل به سوی آن می‌شتابد، با این رفتارِ متناقض، در حقیقت خودش را فریب داده و مسخره کرده است.

امام علی علیه السلام

 أَلَا وَ إِنِّي لَمْ أَرَ كَالْجَنَّةِ نَامَ طَالِبُهَا وَ لَا كَالنَّارِ نَامَ هَارِبُهَا!

ترجمه

آگاه باشید که من چیزی همانند بهشت ندیدم که جوینده آن در خواب باشد، و چیزی را چون آتش دوزخ ندیدم که گریزانِ از آن خفته باشد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

إنَّ أَهْلَ النَّارِ لَيَتَأَذَّوْنَ مِنْ رِيحِ الْعَالِمِ التَّارِكِ لِعِلْمِهِ.

ترجمه

اهل جهنم از بوى گند عالمى كه علمش را رها ساخته [و بدان عمل ننموده]، در آزارند.

خداوند متعال

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ مَاتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولَـٰئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللهِ وَ الْمَلَائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ ﴿۱۶۱﴾ خَالِدِينَ فِيهَا ۖ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَ لَا هُمْ يُنظَرُونَ ﴿۱۶۲﴾

ترجمه

قطعاً کسانی که کافر شدند، و در حال کفر از دنیا رفتند، لعنت خدا و فرشتگان و همه مردم بر آنان است. (161) در آن (لعن و دوری از رحمت پروردگار) جاودانه اند، نه عذاب از آنان سبک شود و نه مهلتشان دهند [تا عذر خواهی کنند]. (162)

خداوند متعال

وَ إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِ الَّذِينَ كَفَرُوا الْمُنكَرَ ۖ يَكَادُونَ يَسْطُونَ بِالَّذِينَ يَتْلُونَ عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا ۗ قُلْ أَفَأُنَبِّئُكُم بِشَرٍّ مِّن ذَٰلِكُمُ ۗ النَّارُ وَعَدَهَا اللهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ۖ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿۷۲﴾

ترجمه

و هنگامی که آیات روشن ما را بر آنان می خوانند در چهره های کسانی که کافرند [اثرِ] انکار [و خشم] را می شناسی، آن چنان که نزدیک است [از شدت خشم] به کسانی که آیات ما را بر آنان می خوانند، بتازند، بگو: آیا شما را به بدتر از این [خشم و ناگواری که از شنیدن قرآن به شما دست می دهد] خبر دهم [آن] آتشِ [دوزخ] است که خدا آن را به کافران وعده داده است، و بد بازگشت گاهی است.