آیات و احادیث «غربت اهل حق و اقلیت مومنان، تنهایی آدم‌های خوب»

امام صادق علیه السلام

إِنَّ أَهْلَ الْحَقِّ لَمْ يَزَالُوا مُنْذُ كَانُوا فِي شِدَّةٍ، أَمَا إِنَّ ذَلِكَ إِلَىٰ مُدَّةٍ قَلِيلَةٍ وَ عَافِيَةٍ طَوِيلَةٍ.

ترجمه

بی‌شک اهل حق از همان ابتدا همواره در سختی بوده‌اند؛ اما آگاه باشید که این دورانِ سختی کوتاه است و [در پیِ آن] آرامش و آسایشی طولانی خواهد بود.

اندکی شرح

ایستادن پای حق، همیشه با سختی و هزینه همراه بوده است. اما امام برای اینکه در این مسیر خسته نشویم، روی یک نکته مهم دست می‌گذارند؛ اینکه سختی‌های مسیر حق هرچقدر هم زیاد باشد، بالاخره تمام می‌شود و موقتی است، ولی نتیجه‌اش یک آرامش و آسایش همیشگی است. وقتی انسان بداند بعد از یک رنج کوتاه قرار است به یک راحتیِ طولانی برسد، تحمل آن سختی برایش بسیار آسان‌تر می‌شود.

خداوند متعال

وَ إِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ‎﴿١١٦﴾

ترجمه

اگر از بیشتر مردم روی زمین پیروی کنی [و آرا و خواسته هایشان را گردن نهی] تو را از راه خدا گمراه می کنند؛ آنان فقط از گمان و پندار [که پایه علمی و منطقی ندارد] پیروی می کنند، و تنها به حدس و تخمین تکیه می زنند. (۱۱۶)

امام علی علیه السلام

أَيُّهَا النَّاسُ، لَا تَسْتَوْحِشُوا فِي طَرِيقِ الْهُدَى لِقِلَّةِ أَهْلِهِ؛ فَإِنَّ النَّاسَ قَدِ اجْتَمَعُوا عَلَى مَائِدَةٍ شِبَعُهَا قَصِيرٌ وَ جُوعُهَا طَوِيلٌ.

ترجمه

ای مردم! در مسیر درست، از کم بودنِ رهروانش احساس تنهایی و دلهره نکنید؛ چرا که مردم بر سر سفره‌ای گرد آمده‌اند که سیریِ آن کوتاه، و گرسنگی‌اش طولانی است.

اندکی شرح

گاهی اوقات، بسته به محیط و جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم، می‌بینیم در مسیرِ حق تنها مانده‌ایم و اکثریتِ آدم‌ها راه دیگری را می‌روند؛ در چنین شرایطی، طبیعی است که دچار تردید شویم یا احساس تنهایی کنیم. اما امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در این کلامِ آرام‌بخش یادآوری می‌کنند که شلوغیِ یک مسیر، هرگز دلیل بر حقانیتِ آن نیست. ایشان ریشه این تنهایی را با یک تشبیه زیبا بیان می‌کنند: بیشتر مردم ترجیح می‌دهند به دنبال لذت‌های نقد بروند و دورِ «سفره دنیا» جمع شوند؛ سفره‌ای که شاید چند روزی آن‌ها را سیر و سرگرم کند، اما در نهایت دستشان را خالی می‌گذارد و حسرت و گرسنگیِ طولانیِ آخرت را برایشان به جا می‌گذارد.

این کلامِ امام در زندگیِ امروزِ ما مصداق‌های بسیار ملموسی دارد؛ از جوانی که در محیط کار یا دانشگاه، تنها کسی است که به حریم محرم و نامحرم اهمیت می‌دهد، تا کسی که در جمع دوستان یا فضای مجازی، حاضر نمی‌شود برای همرنگ شدن با جماعت، در غیبت، تمسخرِ دیگران یا تفریحاتِ گناه‌آلود شرکت کند. پیام امام این است که فریبِ شلوغیِ این سفره را نخورید؛ اگر در مسیرِ درستِ خود تنها ماندید، به جای تردید، به عاقبتِ کار بیندیشید و با دلی قرص به راهتان ادامه دهید.

خداوند متعال

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَ يَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا ... ﴿۲۱۲﴾

ترجمه

زندگی [زودگذرِ] دنیا برای کافران آراسته شده، و [به این سبب] مؤمنان را مسخره می کنند.

خداوند متعال

وَ مَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَ لَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ ﴿۱۰۳﴾

ترجمه

بیشتر مردم هر چند رغبت شدید [به ایمان آوردنشان] داشته باشی، ایمان نمی آورند.

خداوند متعال

إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ ﴿۲۹﴾ وَ إِذَا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ ﴿۳۰﴾ وَ إِذَا انقَلَبُوا إِلَىٰ أَهْلِهِمُ انقَلَبُوا فَكِهِينَ ﴿۳۱﴾ وَ إِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوا إِنَّ هَـٰؤُلَاءِ لَضَالُّونَ ﴿۳۲﴾ وَ مَا أُرْسِلُوا عَلَيْهِمْ حَافِظِينَ ﴿۳۳﴾ فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ ﴿۳۴﴾

ترجمه

بدکاران همواره [در دنیا از روی ریشخند و استهزا] به مؤمنان می خندیدند (29) و هنگامی که بر آنان می گذشتند آنان را با اشاره چشم وابرو به مسخره می گرفتند، (30) و چون به خانواده خود بازمی گشتند [به سبب تمسخر مؤمنان] خوشحال و شادمان باز می گشتند، (31) و هنگامی که مؤمنان را می دیدند، می گفتند: بی تردید اینان گمراه اند؛ (32) و حال آنکه کافران را بر مؤمنان نگهبان و مراقب نفرستاده بودند [که مراقب هدایت و گمراهی آنان باشند.] (33) پس امروز همواره مؤمنان به کافران می خندند. (34)

خداوند متعال

إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيهَا وَ لَـٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۵۹﴾

ترجمه

روز قيامت به طور مسلم خواهد آمد، شكی در آن نيست، ولی اكثر مردم ايمان نمی‌‏آورند.