آیات و روایات درباره حجاب و حریم محرم و نامحرم

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

إِنَّ خَيْرَ نِسَائِكُمُ: الْوَلُودُ، الْوَدُودُ، الْعَفِيفَةُ، الْعَزِيزَةُ فِي أَهْلِهَا، الذَّلِيلَةُ مَعَ بَعْلِهَا، الْمُتَبَرِّجَةُ مَعَ زَوْجِهَا، الْحَصَانُ عَلَى غَيْرِهِ، الَّتِي تَسْمَعُ قَوْلَهُ وَتُطِيعُ أَمْرَهُ، وَإِذَا خَلَا بِهَا بَذَلَتْ لَهُ مَا يُرِيدُ مِنْهَا، وَلَمْ تَبَذَّلْ كَتَبَذُّلِ الرَّجُلِ.

ترجمه

بی‌شک بهترینِ زنانِ شما زنی است که فرزندآور، بسیار مهربان و پاکدامن باشد؛ در میان خانواده و اقوامش محترم و باوقار باشد، اما در برابر شوهرش نرم‌خو و متواضع باشد؛ تنها برای همسرش خودآرایی کند و خود را از [نگاه] دیگران کاملاً بپوشاند؛ حرف شوهرش را گوش دهد و با او همراه باشد؛ و هرگاه با همسرش خلوت کرد، نیاز او را برآورده کند، اما [در عین حال] لطافت زنانه‌اش را حفظ کند و مانند مردان رفتارِ بی‌پروا نداشته باشد.

اندکی شرح

شاید با خواندن واژه‌هایی مانند «اطاعت» یا «نرم‌خویی در برابر همسر»، این تصور پیش بیاید که اسلام نگاهی مردسالارانه دارد؛ اما برای فهم دقیق این کلام، باید به «نظام خانواده» در اسلام نگاه کرد. اسلام بارِ بسیار سنگینِ تأمین تمام هزینه‌های زندگی، ایجاد امنیت و رویارویی با فشارهای بیرون از خانه را منحصراً بر دوش مرد گذاشته است {حتی اگر زن ثروتمند باشد}. در مقابلِ این تکالیفِ سخت، از زن خواسته شده تا با هنرِ زنانگی، محبت، آراستگی و همراهیِ خود، کانون خانواده را گرم نگه دارد. در واقع، این فرمان‌پذیری و نرم‌خویی به معنای حقارت یا سلب اختیارِ زن نیست؛ بلکه یک چرخه دوطرفه است: مرد با تمام توان سپرِ بلای خانواده می‌شود و زن با ایجاد آرامش روانی، به او انرژی و انگیزه می‌دهد تا این بار سنگین را به دوش بکشد.

امام صادق علیه السلام

النَّظَرُ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ إبْلِيسَ‌ مَسْمُومٌ وَ كَمْ مِنْ نَظْرَةٍ أَوْرَثَتْ حَسْرَةً طَوِيلَةً‌.

ترجمه

نگاه [به نامحرم]، یکی از تیرهای زهرآگین شیطان است؛ و چه بسیار نگاه کوتاه که حسرت طولانی به‌دنبال دارد.

خداوند متعال

قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ ... ﴿۳۰﴾

ترجمه

به مردان مؤمن بگو: چشمان خود را [از نگاه به نامحرمان] فرو بندند.