امام حسن مجتبی علیه السلام
سُئِلَ الْحَسَنُ علیه‌السلام: مَا بَالُنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ وَ لَا نُحِبُّهُ؟ فَقَالَ علیه‌السلام: لِأَنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ آخِرَتَكُمْ، وَ عَمَّرْتُمْ دُنْيَاكُمْ، وَ أَنْتُمْ تَكْرَهُونَ النُّقْلَةَ مِنَ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ.
ترجمه
از امام حسن مجتبی (علیه‌السلام) پرسیدند: «ما را چه شده است که از مرگ بیزاریم و آن را دوست نداریم؟» حضرت فرمودند: «زیرا شما آخرتِ خود را ویران کرده‌اید و دنیایتان را آباد ساخته‌اید؛ و [طبیعی است که] دوست ندارید از یک جای آباد به یک ویرانه کوچ کنید.»
اندکی شرح
این روایت، علتِ اصلیِ ترس از مرگ را به روشنی بیان می‌کند. امام (علیه‌السلام) می‌فرمایند مشکل از ماهیتِ مرگ نیست، بلکه به عملکردِ خود ما برمی‌گردد. مرگ در حقیقت یک «کوچ کردن» و انتقال است. وقتی انسان تمام توان و توجهش را صرفِ دنیای مادی می‌کند و با غفلت و گناه، مقصدِ نهاییِ خود را ویران می‌سازد، طبیعی است که از مرگ هراس داشته باشد. هیچ‌کس دوست ندارد از خانه‌ای که به آن دل بسته و آبادش کرده، جدا شود و به جایی قدم بگذارد که هیچ توشه و آبادی‌ای برای آن فراهم نکرده است.
خداوند متعال
ترجمه
اندکی شرح