آیه ۴۰ سوره فصلت؛ هر کاری که می‌خواهید بکنید

خداوند متعال

... اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ ۖ  إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۴۰﴾

ترجمه

هر کاری که می‌خواهید بکنید؛ [اما بدانید که] بی‌شک خداوند به آنچه انجام می‌دهید کاملاً بیناست.

اندکی شرح

گاهی وقتی کسی روی اشتباهش لجاجت می‌کند، به جای نصیحتِ دوباره، با لحنی قاطع می‌گوییم: «هر کاری دلت می‌خواهد بکن!» این جمله در ظاهر نشانه آزادی است، اما در واقع یک تهدید است؛ یعنی حجت بر تو تمام شده و عواقبِ تلخِ این مسیر، پای خودت است. خداوند در این آیه دقیقاً از همین منطق استفاده کرده است. پیام آیه این است که خداوند جلوی پای انسانِ لجوج را نمی‌گیرد و او را به زور متوقف نمی‌کند؛ اما بلافاصله با یک یادآوریِ تکان‌دهنده، دل آدم را می‌لرزاند: «خداوند به آنچه می‌کنید بیناست». این یعنی آزادیِ عملِ ما به معنای رها شدنمان نیست؛ بلکه هر انتخابی که می‌کنیم، زیرِ نگاهِ دقیقِ او ثبت می‌شود و سرانجام با نتیجه‌ی آن روبه‌رو خواهیم شد.