آیات و احادیث «احادیث متفرقه، موضوعات گوناگون، مباحث مختلف» - صفحه 3

امام صادق علیه السلام

كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِالْخَيْرِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ، لِيَرَوْا مِنْكُمُ الِاجْتِهَادَ وَ الصِّدْقَ وَ الْوَرَعَ.

ترجمه

مردم را نه با زبان، [بلکه با عملِ خود] به خوبی‌ها دعوت کنید؛ تا آنان تلاش، صداقت و پارسایی را عملاً در شما ببینند.

اندکی شرح

این حدیث به یکی از مهم‌ترین اصولِ اثرگذاری بر دیگران اشاره می‌کند: «دعوتِ عملی». وقتی ما فقط با حرف زدن دیگران را به خوبی‌ها دعوت می‌کنیم، اما در رفتارمان خبری از تلاش، صداقت و پرهیزکاری نیست، حرفمان هیچ بُرشی نخواهد داشت. دلیلش روشن است؛ وقتی حرف و عملِ ما یکی نباشد، مخاطب احساس می‌کند در حال شنیدنِ ادعاهایی است که حتی خودمان هم به آن‌ها باور نداریم. او پیش خود می‌گوید: «اگر این حرف‌ها حقیقت دارد، پس چرا خودش به آن‌ها عمل نمی‌کند؟!» به همین دلیل است که آدم‌ها به «عملِ» ما اعتماد می‌کنند، نه به «ادعاها» و سخنرانی‌هایمان.

امام رضا علیه السلام

مَنْ زَارَنِي عَلَىٰ بُعْدِ دَارِي وَ مَزَارِي، أَتَيْتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي ثَلَاثَةِ مَوَاطِنَ حَتَّىٰ أُخَلِّصَهُ مِنْ أَهْوَالِهَا: إِذَا تَطَايَرَتِ الْكُتُبُ يَمِيناً وَ شِمَالًا، وَ عِنْدَ الصِّرَاطِ، وَ عِنْدَ الْمِيزَانِ.

ترجمه

کسی که با دوری راه مرا زیارت کند، روز قيامت در سه جا به داد او مى‌رسم و او را از بیم و گرفتاری آن موقفها رهایی خواهم بخشید: 1. هنگامی که نامه‌های اعمال به راست و چپ پراکنده شود، 2. هنگام گذشتن از صراط 3. و نزد میزان (هنگام سنجش اعمال).

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

الْمُؤْمِنُ بَيْنَ خَمْسِ شَدَائِدَ: مُؤْمِنٍ يَحْسُدُهُ وَ مُنَافِقٍ يُبْغِضُهُ وَ كَافِرٍ يُقَاتِلُهُ وَ شَيْطَانٍ يُضِلُّهُ وَ نَفْسٍ تُنَازِعُهُ.

ترجمه

‏‏مؤمن، با پنج سختی دست به گریبان است: مؤمنی دیگر که به او حسادت می‌ورزد، منافقی که او را دشمن می‌دارد، کافری که با او می‌جنگد، شیطانی که درصدد گمراه کردن اوست و نفْسی که با او کشمکش می‌کند.

امام حسین علیه السلام

إِنَّ النَّاسَ عَبِيدُ الدُّنْيَا وَ الدِّينُ لَعْقٌ عَلَىٰ أَلْسِنَتِهِمْ يَحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَايِشُهُمْ فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلَاءِ قَلَّ الدَّيَّانُونَ.

ترجمه

براستی که مردم، بندگان دنیا هستند و دین [فقط] بر سر زبان آنهاست و آن را تا زمانی که برای آنها آب و نان دارد، می‌چرخانند و چون در بوتۀ آزمایش گذاشته شوند، آن گاه دیندارانْ اندکند.

خداوند متعال

أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لَا يُفْتَنُونَ ‎﴿٢﴾‏ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۖ فَلَيَعْلَمَنَّ اللهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ ‎﴿٣﴾

ترجمه

آیا مردم گمان کرده اند، همین که بگویند: ایمان آوردیم، رها می شوند و آنان [به وسیله جان، مال، اولاد و حوادث] مورد آزمایش قرار نمی گیرند؟ (2) در حالی که یقیناً کسانی را که پیش از آنان بودند، آزمایش کرده ایم [پس اینان هم بی تردید آزمایش می شوند]، و بی تردید خدا کسانی را که [در ادعای ایمان] راست گفته اند می شناسد، و قطعاً دروغگویان را نیز می شناسد. (3)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

نَضَّرَ اللهُ عَبْداً سَمِعَ مَقَالَتِي فَوَعَاهَا وَ حَفِظَهَا وَ بَلَّغَهَا مَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا.

ترجمه

خداوند، شاد گردانَد آن کس را که سخنم را بشنود، بفهمد و حفظ کند و به کسی که آن را نشنیده، برساند.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

 يَا عَلِيُّ ... لَأَنْ يَهْدِيَ اللهُ عَلَىٰ يَدَيْكَ رَجُلًا خَيْرٌ لَكَ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ.

ترجمه

‏‏ای علی! اگر خداوند به دستان تو انسانی را هدایت کند، از آنچه خورشید بر آن تابیده برای تو بهتر است.

امام باقر علیه السلام

أَنَّ الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ كَانَ يَزُورُ قَبْرَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَامُ كُلَّ عَشِيَّةِ جُمُعَةٍ.

ترجمه

حسين بن على هر شب جمعه به زيارت قبر حسن عليه السلام مى‌رفت.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَ أَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْ‏ءٌ.

ترجمه

‏‏هر كس سنّت خوبى را پايه‌گذارى كند، پاداشش را و پاداش كسى را كه تا روز قيامت به آن عمل كند به او مى‌دهند، بدون اينكه از ثواب آن عمل‌كنندگان چيزى كم شود.

خداوند متعال

وَ إِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ‎﴿١١٦﴾

ترجمه

اگر از بیشتر مردم روی زمین پیروی کنی [و آرا و خواسته هایشان را گردن نهی] تو را از راه خدا گمراه می کنند؛ آنان فقط از گمان و پندار [که پایه علمی و منطقی ندارد] پیروی می کنند، و تنها به حدس و تخمین تکیه می زنند. (۱۱۶)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

مَنْ حَفِظَ عَنِّي مِنْ أُمَّتِي أَرْبَعِينَ حَدِيثاً فِي أَمْرِ دِينِهِ يُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ الدَّارَ الْآخِرَةَ بَعَثَهُ اللهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقِيهاً عَالِماً.

ترجمه

‏‏هر كسي از امت من كه چهل حديث از من را که مرتبط با دینش است، جهت خشنودي و رضايت خداوند عز و جل و كسب سراي آخرت حفظ كند، روز قيامت خدا او را فقيه و دانشمند برمي‌­انگيزد.

امام صادق علیه السلام

مَا مِنْ أَحَدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ يَتَمَنَّى أَنَّهُ مِنْ زُوَّارِ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلَامُ، لِمَا يَرَى مِمَّا يُصْنَعُ بِزُوَّارِ الْحُسَيْنِ مِنْ كَرَامَتِهِمْ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى.

ترجمه

در روز قیامت هیچ‌کس نیست مگر آنکه آرزو می‌کند کاش از زائران امام حسین (علیه‌السلام) بود؛ چرا که به چشم خود می‌بیند خداوند متعال با زائرانِ آن حضرت چه رفتارِ کریمانه‌ای دارد و چه مقام و منزلتی به آنان می‌بخشد.

اندکی شرح

روز قیامت در فرهنگ دینی ما روزِ کنار رفتن پرده‌ها و آشکار شدنِ عیارِ واقعیِ اعمال است. این روایت روی یک نکته بسیار ظریف دست می‌گذارد: پاداش زائران سیدالشهدا (علیه‌السلام) صرفاً رهایی از عذاب یا ورود به بهشت نیست؛ بلکه یک «کرامت» و احترامِ ویژه و مشهود از جانب خودِ خداوند است. عظمت این تکریمِ اختصاصی چنان است که وقتی در صحنه قیامت به نمایش درمی‌آید، حتی نیکوکاران و اهل نجات نیز با دیدن آن شگفت‌زده می‌شوند و از صمیم قلب غبطه می‌خورند که ای کاش این عمل خاص را در کارنامه خود داشتند تا به این سطح از منزلت و تقرب الهی دست می‌یافتند.

امام صادق علیه السلام

لَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي زِيَارَتِهِ مِنَ الْخَيْرِ، وَ يَعْلَمُ ذَلِكَ النَّاسُ، لَاقْتَتَلُوا عَلَى زِيَارَتِهِ بِالسُّيُوفِ، وَ لَبَاعُوا أَمْوَالَهُمْ فِي إِتْيَانِهِ.

ترجمه

اگر مردم می‌دانستند چه خیر [و برکتی] در زیارت امام حسین (علیه‌السلام) نهفته است، قطعاً برای رسیدن به زیارت ایشان با شمشیر می‌جنگیدند و برای رفتن به سوی او، دارایی‌های خود را می‌فروختند.

اندکی شرح

انسان به طور طبیعی بیشترین وابستگی را به «جان» و «مال» خود دارد و برای حفظ آن‌ها محافظه‌کاری می‌کند. پیام روشن این روایت آن است که اگر پرده‌ها کنار می‌رفت و مردم حقیقت و برکاتِ عظیمِ این زیارت را می‌دیدند، برای رسیدن به آن، حاضر بودند از عزیزترین دارایی‌های خود یعنی جان و مالشان بگذرند. در واقع، دستاوردِ این مسیر چنان ارزشمند است که هزینه کردن از مال و به جان خریدنِ خطر برای آن، کاملاً می‌ارزد.

امام صادق علیه السلام

إِنَّ زِيَارَةَ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلَامُ مِنْ أَفْضَلِ مَا يَكُونُ مِنَ الْأَعْمَالِ.

ترجمه

زيارت حسين عليه السلام از برترين اعمال است.

امام صادق علیه السلام

إِنَّ الْحُسَيْنَ (علیه‌السلام) قُتِلَ مَكْرُوباً، وَ حَقِيقٌ عَلَى اللَّهِ أَنْ لَا يَأْتِيَهُ مَكْرُوبٌ إِلَّا رَدَّهُ اللَّهُ مَسْرُوراً.

ترجمه

همانا حسین (علیه‌السلام) با دلی اندوهگین [و در اوج سختی] به شهادت رسید؛ و خداوند بر خود مقرر فرموده است که هیچ انسانِ اندوهگین و گرفتاری به سوی او [و به زیارتش] نیاید، مگر آنکه او را شادکام و دلخوش بازگرداند.

اندکی شرح

این روایت، جایگاه بی‌نظیر امام حسین (علیه‌السلام) در پیشگاه پروردگار را نشان می‌دهد. پیوندِ ظریفِ کلام در این است که چون سیدالشهدا (علیه‌السلام) با دلی «اندوهگین» (مَکْروباً) به شهادت رسید، خداوند نیز حریم او را پناهگاهِ هر انسانِ «اندوهگین» (مَکْروب) قرار داد. عبارت «حَقِيقٌ عَلَى اللَّهِ» بیانگر یک وعده قطعی است؛ یعنی خداوند از روی لطف و بزرگواری، گشایشِ کارِ زائرانِ حسین (علیه‌السلام) را بر عهده گرفته و بر خود مقرر کرده است.