آیات و احادیث «احادیث متفرقه، موضوعات گوناگون، مباحث مختلف» - صفحه 4

امام صادق علیه السلام

مَنْ زَارَ الْحُسَيْنَ (علیه‌السلام) مُحْتَسِباً، لَا أَشَراً وَ لَا بَطَراً وَ لَا رِيَاءً وَ لَا سُمْعَةً، مُحِّصَتْ عَنْهُ ذُنُوبُهُ كَمَا يُمَحَّصُ الثَّوْبُ بِالْمَاءِ فَلَا يَبْقَى عَلَيْهِ دَنَسٌ، وَ يُكْتَبُ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ حَجَّةٌ، وَ كُلَّمَا رَفَعَ قَدَماً عُمْرَةٌ.

ترجمه

هر کس به امید پاداش الهی به زیارت امام حسین (علیه‌السلام) برود، نه از روی غرور و فخرفروشی، و نه برای خودنمایی و جلب توجه دیگران، گناهانش پاک می‌شود؛ درست همان‌طور که لباس با آب شسته می‌شود و دیگر هیچ اثری از آلودگی در آن باقی نمی‌ماند. و [در این مسیر] با هر قدمی که بر زمین می‌گذارد ثواب یک حج، و با هر قدمی که برمی‌دارد ثواب یک عمره برایش نوشته می‌شود.

اندکی شرح

زیارت امام حسین (علیه‌السلام) برکات و پاداش‌های شگفت‌انگیزی دارد، اما این روایت تأکید می‌کند که رسیدن به این فضایل، بی‌قیدوشرط نیست. شرط اصلیِ دریافتِ این برکات، «اخلاص در نیت» است. اگر کسی این مسیر را با انگیزه‌های نفسانی مانند خودنمایی، فخرفروشی یا جلب توجه دیگران طی کند، عملاً از این دستاوردهای عظیم محروم می‌ماند. تنها زمانی روح انسان از گناهان شسته می‌شود و هر قدمش ارزش حج و عمره پیدا می‌کند که این سفر، خالصانه و فقط به امید رضایت و پاداش الهی انجام شده باشد.

البته اینکه در این روایت، ثوابِ بسیار عظیمِ «یک حج و عمره برای هر قدم» بیان شده {که متفاوت از ثواب ذکر شده در برخی روایات دیگر است}، احتمالاً ناظر به شرایط بسیار سختِ دوران صدور این حدیث است؛ دورانی که مسیر زیارت با خطرات جانی و صدمات جدی همراه بود، اما شیعیان برای زنده نگه داشتن نام و مکتب امام حسین (علیه‌السلام)، این خطرات را به جان می‌خریدند.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

الدَّالُّ عَلَى الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ.

ترجمه

‏‏كسى كه ديگران را به كار نيك راهنمائى كند، گويا خود آن را انجام داده است.

امام باقر علیه السلام

 زَكَاةُ الْعِلْمِ أَنْ تُعَلِّمَهُ عِبَادَ اللهِ.

ترجمه

زكات دانش، آموختن آن به بندگان خداست.

امام صادق علیه السلام

سَأَلَنِي فَقَالَ: يَا شِهَابُ، كَمْ حَجَجْتَ مِنْ حِجَّةٍ؟ فَقُلْتُ: تِسْعَةَ عَشَرَ حِجَّةً. فَقَالَ لِي: تَمِّمْهَا عِشْرِينَ حِجَّةً، تُحْسَبْ لَكَ بِزِيَارَةِ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلَامُ.

ترجمه

[شِهاب بن عبدِ رَبّه می‌گوید:] امام صادق (علیه‌السلام) از من پرسیدند: «ای شهاب! تاکنون چند بار به حج رفته‌ای؟» عرض کردم: «نوزده بار.» ایشان فرمودند: «آن را به بیست حج برسان، تا [ثوابِ] یک بار زیارتِ امام حسین (علیه‌السلام) برایت محاسبه شود.»

اندکی شرح

امام صادق (علیه‌السلام) برای ملموس کردنِ عظمتِ زیارت امام حسین (علیه‌السلام)، آن را با یکی از مهم‌ترین و پرزحمت‌ترین عباداتِ اسلامی یعنی «حج» مقایسه می‌کنند. اما چرا ارزش یک زیارت باید با بیست حج برابری کند؟ دلیل این برتری در تفاوتِ ماهیتِ این دو عمل نهفته است. «حج» یک فریضه و عبادتِ بسیار بزرگ است، اما مکتبِ سیدالشهدا (علیه‌السلام) همان جریانی است که «اصلِ دین» و بقایِ خودِ کعبه را تضمین کرد. در واقع، اگر فداکاریِ ایشان نبود، از اسلام و حج جز یک پوسته ظاهری و تحریف‌شده چیزی باقی نمی‌ماند. زنده نگه‌داشتنِ این مسیر از طریق زیارت، صرفاً یک کار مستحبیِ فردی نیست؛ بلکه زنده نگه‌داشتنِ آرمان‌های اصیلِ عاشورا {مثل آزادگی، ظلم‌ستیزی و بیداریِ جامعه} و جلوگیری از تحریفِ دین است؛ همان‌طور که امام خمینی (ره) با نگاهی دقیق فرمودند: «این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است». به همین دلیل، در دستگاه محاسباتی خداوند، عملی که باعثِ حفظِ «اساسِ دین» می‌شود، از ده‌ها عبادتی که خودشان زیر سایه این فداکاری زنده مانده‌اند، ارزشمندتر است.

امام باقر علیه السلام

لَا تَذْهَبْ بِكُمُ الْمَذَاهِبُ فَوَ اللهِ مَا شِيعَتُنَا إِلَّا مَنْ أَطَاعَ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ.

ترجمه

مذاهب گوناگون، شما را از راه بدر نبرد؛ به خدا قسم شيعه ما نيست، مگر كسى كه از خداوند عزّ و جلّ اطاعت كند.

حضرت زهرا علیها السلام

إِنْ كُنْتَ تَعْمَلُ بِمَا أَمَرْنَاكَ وَ تَنْتَهِي عَمَّا زَجَرْنَاكَ عَنْهُ فَأَنْتَ مِنْ شِيعَتِنَا وَ إِلَّا فَلَا.

ترجمه

اگر به آنچه تو را فرمان داده‌ایم عمل کنی، و از آنچه تو را از آن نهی کرده‌ایم بپرهیزی، تو از شیعیان مایی، وگرنه از شیعیان ما نیستی.

امام باقر علیه السلام

مُرُوا شِيعَتَنَا بِزِيَارَةِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلَامُ فَإِنَّ إِتْيَانَهُ يَزِيدُ فِي الرِّزْقِ وَ يَمُدُّ فِي الْعُمُرِ وَ يَدْفَعُ مَدَافِعَ السَّوْءِ وَ إِتْيَانَهُ مُفْتَرَضٌ عَلَىٰ كُلِّ مُؤْمِنٍ يُقِرُّ لَهُ بِالْإِمَامَةِ مِنَ اللهِ.

ترجمه

شیعیان ما را به زیارت امام حسین ـ عليه السلام ـ امر کنید؛ زیرا زیارت آن حضرت روزى را زياد و عمر را طولانى می‌گرداند و بدى‌ها (بلاها) را دفع می‌کند و رفتن به زيارتش بر هر مؤمنى که اقرار به امامت او از جانب خدا داشته باشد، واجب است.

امام علی علیه السلام

إِنَّ رَأْيَكَ لَا يَتَّسِعُ لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ فَفَرِّغْهُ لِلْمُهِمِّ.

ترجمه

اندیشه تو گنجايش همه چيز را ندارد، پس آن را براى آنچه مهم است، فارغ گردان.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

عَلِيٌّ يَعْسُوبُ الْمُؤْمِنِينَ، وَ الْمَالُ يَعْسُوبُ الْمُنَافِقِينَ.

ترجمه

على پيشواى مؤمنان و ثروت پيشواى منافقان است.

امام باقر علیه السلام

إِنَّ هَذِهِ الدُّنْيَا يُعْطِيهَا اللهُ الْبَرَّ وَ الْفَاجِرَ وَ لَا يُعْطِي الْإِيمَانَ إِلَّا صَفْوَتَهُ مِنْ خَلْقِهِ.

ترجمه

خدا اين دنيا را به نيكوكار و بدكار مى‌بخشد، اما «ايمان» را جز به برگزيدگانِ خلقش نمى‌دهد.

امام علی علیه السلام

لَا يَسْتَحِيَنَّ أَحَدٌ إِذَا لَمْ يَعْلَمِ الشَّيْ‏ءَ أَنْ يَتَعَلَّمَه‏ُ.

ترجمه

هیچ کس از شما از آموختن چیزی که نمی‌داند، شرم نکند.

امام علی علیه السلام

لَا يَسْتَحِيَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ أَنْ يَقُولَ لَا أَعْلَمُ.

ترجمه

هیچ کس از شما اگر چيزى را از او پرسيدند که پاسخش را نمی‌داند، از گفتنِ «نمی‌دانم» شرم نکند.

امام جواد علیه السلام

لَوْ سَكَتَ الْجَاهِلُ مَا اخْتَلَفَ النَّاسُ.

ترجمه

اگر فردِ ناآگاه [در اموری که نمی‌داند] سکوت می‌کرد، مردم دچار اختلاف و دودستگی نمی‌شدند.

اندکی شرح

این کلامِ روشن، ریشه اصلیِ دودستگی‌های جامعه را «اظهار نظر افراد ناآگاه» می‌داند. مسائل مهم معمولاً پیچیده‌اند و فهم آن‌ها نیازمند تخصص و احاطه‌ی کامل است. بحران از جایی آغاز می‌شود که فردی بدون آگاهیِ همه‌جانبه اظهار نظر می‌کند و عده‌ای نیز با دنباله‌روی از او، جبهه‌ای کاذب در برابر مسیرِ حق و عقلانیت می‌سازند. در واقع، اگر افراد در اموری که نمی‌دانند سکوت می‌کردند، فضا برای روشنگریِ متخصصان و آگاهان باز می‌ماند تا با بررسیِ تمام جوانب، راهکارِ درست را ارائه دهند و جامعه به جای تقابل و صف‌آراییِ بیهوده، حولِ یک مسیرِ منطقی به توافق می‌رسید.

امام صادق علیه السلام

كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ لِيَرَوْا مِنْكُمُ الْوَرَعَ وَ الِاجْتِهَادَ وَ الصَّلَاةَ وَ الْخَيْرَ فَإِنَّ ذَلِكَ دَاعِيَةٌ.

ترجمه

مردم را به غير زبان خود [به مذهب خويش] دعوت كنيد، تا پارسايى و سخت‌کوشی [در عمل و عبادت] و نماز و خوبى را از شما ببينند؛ زيرا اینها خود دعوت كننده هستند.

امام علی علیه السلام

لَا خَيْرَ فِي عَزْمٍ بِلَا حَزْمٍ.

ترجمه

در تصميمى كه با دور انديشى همراه نباشد خيرى نيست.