امام جواد علیه السلام
لَوْ سَكَتَ الْجَاهِلُ مَا اخْتَلَفَ النَّاسُ.
ترجمه
اگر فردِ ناآگاه [در اموری که نمیداند] سکوت میکرد، مردم دچار اختلاف و دودستگی نمیشدند.
اندکی شرح
این کلامِ روشن، ریشه اصلیِ دودستگیهای جامعه را «اظهار نظر افراد ناآگاه» میداند. مسائل مهم معمولاً پیچیدهاند و فهم آنها نیازمند تخصص و احاطهی کامل است. بحران از جایی آغاز میشود که فردی بدون آگاهیِ همهجانبه اظهار نظر میکند و عدهای نیز با دنبالهروی از او، جبههای کاذب در برابر مسیرِ حق و عقلانیت میسازند. در واقع، اگر افراد در اموری که نمیدانند سکوت میکردند، فضا برای روشنگریِ متخصصان و آگاهان باز میماند تا با بررسیِ تمام جوانب، راهکارِ درست را ارائه دهند و جامعه به جای تقابل و صفآراییِ بیهوده، حولِ یک مسیرِ منطقی به توافق میرسید.