امام صادق علیه السلام
إِذَا كَانَ الرَّجُلُ مُعْسِراً فَيَعْمَلُ بِقَدْرِ مَا يَقُوتُ بِهِ نَفْسَهُ وَ أَهْلَهُ، وَ لَا يَطْلُبُ حَرَاماً، فَهُوَ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللهِ.
ترجمه
هرگاه شخصی در تنگنای مالی باشد و [با وجود تلاشش، از راه حلال تنها] به اندازهای که بتواند نیازهای اولیه خود و خانوادهاش را تأمین کند درآمد کسب کند، و [برای رفاه بیشتر] به سراغ کسب حرام نرود، او مانند مجاهد در راه خداست.
اندکی شرح
این روایت به زیبایی ارزش «پایبندی به حلال در شرایط بحرانی» را نشان میدهد. دین اسلام همواره به تلاش برای توسعه و رفاه خانواده تشویق کرده است؛ اما گاهی شرایط اقتصادی چنان گره میخورد که انسان از راههای مشروع، جز درآمدی اندک و بخورونمیر به دست نمیآورد. در چنین بزنگاهی، وسوسه برای جبران کمبودها از راههای نادرست {مثل رشوه، کمفروشی یا حقالناس} به اوج میرسد. اگر کسی در این فشار خردکننده، به همان درآمد اندک اما پاک راضی شود و خط قرمزهای الهی را زیر پا نگذارد، دست به کار بسیار بزرگی زده است. امام (علیهالسلام) این مقاومت درونی را همتراز با «جهاد در میدان نبرد» میدانند؛ چرا که ایستادگی در برابر وسوسههای مالی در روزهای نداری، نیازمند صبر، استقامت و خویشتنداری عظیمی است که دستکمی از رویارویی با دشمن ظاهری ندارد.