امام صادق علیه السلام
مَنْ كَسِلَ عَنْ طَهُورِهِ وَ صَلَاتِهِ فَلَيْسَ فِيهِ خَيْرٌ لِأَمْرِ آخِرَتِهِ، وَ مَنْ كَسِلَ عَمَّا يُصْلِحُ بِهِ أَمْرَ مَعِيشَتِهِ فَلَيْسَ فِيهِ خَيْرٌ لِأَمْرِ دُنْيَاهُ.
ترجمه
هر کس در طهارت و نماز خود تنبلی کند، در او خیری برای آخرتش نیست؛ و هر کس در تأمین معاش و سر و سامان دادن به زندگیاش سستی ورزد، در او خیری برای دنیایش نخواهد بود.
اندکی شرح
امام صادق (علیهالسلام) در این کلام، به آفت بزرگ «تنبلی» اشاره میکنند و هشدار میدهند که قانون «نتیجه گرفتن در گرو تلاش است» استثنا برنمیدارد. از یک سو، تلنگر میزنند که اگر در کسبوکار و تأمین معاش سستی کنیم، باید منتظر سختی، تنگدستی و از دست رفتن دنیایمان باشیم؛ و از سوی دیگر یادآوری میکنند که امور معنوی نیز دقیقاً همینگونهاند و کسی که در انجام عبادات و وظایف بندگیاش {مانند نماز و طهارت} سستی به خرج دهد، آخرتش را تباه کرده است. پیام روشن حدیث این است که انسان تنبل و بیمسئولیت، بازنده هر دو میدان است؛ نه خیری در دنیایش میبیند و نه توشهای برای آخرتش خواهد داشت.