امام علی علیه السلام
مَنْ نَظَرَ فِي عُيُوبِ النَّاسِ فَأَنْكَرَهَا، ثُمَّ رَضِيَهَا لِنَفْسِهِ، فَذَلِكَ الْأَحْمَقُ بِعَيْنِهِ.
ترجمه
کسی که عیبهای مردم را میبیند و از آنها ایراد میگیرد، اما همان عیبها را برای خودش میپسندد [و روا میداند]، احمق واقعی است.
اندکی شرح
خیلی اوقات ما رفتارهای اشتباه دیگران را به سرعت میبینیم و از آنها انتقاد میکنیم؛ اما وقتی نوبت به خودمان میرسد، همان رفتارهای زشت را توجیه میکنیم و با آنها مشکلی نداریم. پیام روشن این حدیث این است که داشتن استانداردهای دوگانه (یعنی سختگیری بر دیگران و آسانگیری بر خود در برابر یک خطای مشابه)، نشانه بیخردی است. انسان عاقل اگر رفتاری را زشت و ناپسند میداند، پیش از هر کس باید آن را برای خودش ممنوع کند؛ در غیر این صورت، دچار خودفریبی و حماقت شده است.