امام علی علیه السلام
مَنْ تَوَرَّطَ فِي الْأُمُورِ غَيْرَ نَاظِرٍ فِي الْعَوَاقِبِ، فَقَدْ تَعَرَّضَ لِمُفْضِحَاتِ النَّوَائِبِ.
ترجمه
هر کس بدون دوراندیشی و در نظر گرفتنِ عواقبِ کارها، خود را [نسنجیده] در آنها درگیر کند، بیشک خود را در معرضِ مصیبتهای رسواکننده قرار داده است.
اندکی شرح
این کلام حکیمانه به اهمیت «دوراندیشی و عاقبتسنجی» پیش از انجام هر کاری اشاره دارد. امام هشدار میدهد که تاوانِ بیگدار به آب زدن، فقط یک ضررِ ساده نیست؛ بلکه گرفتاری در «مُفْضِحَات» است؛ یعنی شکستهای تلخ و خجالتآوری که اعتبار، تدبیر و جایگاه فرد را در نگاه دیگران زیر سؤال میبرد و مایه شرمندگی او میشود. در واقع، تفکرِ پیش از عمل، سپر دفاعی انسان در برابر رسواییها و شکستهای سنگین است.