آیات و احادیث «روابط اجتماعی، ارتباط با دیگران، زندگی اجتماعی» - صفحه 6

امام صادق علیه السلام

مَا قَضَى مُسْلِمٌ لِمُسْلِمٍ حَاجَةً إِلَّا نَادَاهُ اللهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَىٰ عَلَيَّ ثَوَابُكَ وَ لَا أَرْضَىٰ لَكَ بِدُونِ الْجَنَّةِ.

ترجمه

هیچ مسلمانی نیاز مسلمانی را برآورده نساخت مگر اینکه خدا به وی ندا داد که پاداش تو تنها بر عهدۀ من است و به كمتر از بهشت براى تو راضى نمى‌شوم.

امام باقر علیه السلام

لَوْ يَعْلَمُ الْمُعْطِي مَا فِي الْعَطِيَّةِ مَا رَدَّ أَحَدٌ أَحَداً‏.

ترجمه

اگر درخواست شونده می‌دانست در بخشش چه پاداشی است، هرگز کسی سائلی را ردّ نمی‌کرد.

امام رضا علیه السلام

مَنْ فَرَّجَ عَنْ مُؤْمِنٍ فَرَّجَ اللهُ عَنْ قَلْبِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

ترجمه

هر كه غم و نگرانى مؤمنى را بزدايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

اِرْحَمْ مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكَ مَنْ فِي السَّمَاءِ.

ترجمه

بر اهل زمين رحم كن تا اهل آسمان بر تو رحم کنند.

امام صادق علیه السلام

لَوْ أَنَّ النَّاسَ أَدَّوْا زَكَاةَ أَمْوَالِهِمْ مَا بَقِيَ مُسْلِمٌ‌ فَقِيراً مُحْتَاجاً وَ لَاسْتَغْنَىٰ بِمَا فَرَضَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ وَ إِنَّ النَّاسَ مَا افْتَقَرُوا وَ لَا احْتَاجُوا وَ لَا جَاعُوا وَ لَا عَرُوا إِلَّا بِذُنُوبِ الْأَغْنِيَاءِ.

ترجمه

اگر مردم زكات اموال خود را مى‌پرداختند، هيچ مسلمانى نيازمند نمى‌ماند و به سبب آنچه خداوند عزّ و جلّ براى او واجب كرده است بى نياز مى‌شد. مردم، فقير و نيازمند و گرسنه و برهنه نشدند مگر به گناه [ترك زكات] از سوى ثروتمندان.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

لَا تَقْطَعُوا عَلَى السَّائِلِ مَسْأَلَتَهُ فَلَوْلَا أَنَّ الْمَسَاكِينَ يَكْذِبُونَ مَا أَفْلَحَ مَنْ رَدَّهُمْ.

ترجمه

خواهش سائل را رد نكنيد؛ اگر دروغ گويى گدايان نبود، دست رد زننده به سينه آنان هرگز رستگار نمى شد.

امام علی علیه السلام

تَحَنَّنُوا عَلَىٰ أَيْتَامِ النَّاسِ يُتَحَنَّنْ عَلَىٰ أَيْتَامِكُمْ.

ترجمه

با یتیمان مردم مهربانی کنید تا با یتیمان شما مهربانی شود.

امام علی علیه السلام

اللهَ اللهَ فِي الْأَيْتَامِ فَلَا تُغِبُّوا أَفْوَاهَهُمْ وَ لَا يَضِيعُوا بِحَضْرَتِكُمْ.

ترجمه

خدا را، خدا را درباره یتیمان در نظر داشته باشید تا مبادا دهانشان از غذایتان محروم شود و در حضور شما تباه شوند.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

مِنْ إِجْلَالِ اللهِ إِجْلاَلُ ذِي الشَّيْبَةِ الْمُسْلِمِ.

ترجمه

بزرگ شمردن ریش سفید مسلمان بزرگ شمردن خداست.

امام علی علیه السلام

للحسنِ عليه السلام: إِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ كَالْأَرْضِ الْخَالِيَةِ مَا أُلْقِيَ فِيهَا مِنْ شَيْ‏ءٍ قَبِلَتْهُ، فَبَادَرْتُكَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ يَقْسُوَ قَلْبُكَ.

ترجمه

خطاب به امام حسن علیه السلام: همانا قلب جوان همانند سرزمین خالی است، آنچه در آن بکارند می‌پذیرد و من پیش از آنکه دلت سخت گردد به ادب تو مبادرت ورزیدم.

امام کاظم علیه السلام

... إِنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَيْسَ يَغْضَبُ لِشَيْ‌ءٍ كَغَضَبِهِ لِلنِّسَاءِ وَ الصِّبْيَانِ‌.

ترجمه

به‌راستی که خداوند عزوجل برای هیچ‌چیز به اندازه [ستم بر] زنان و کودکان به خشم نمی‌آید.

اندکی شرح

این روایت، اوج غیرت و حمایت خداوند از کسانی را نشان می‌دهد که در خانواده یا جامعه بی‌پناه‌ترند. معمولاً زنان و کودکان به دلیل لطافتِ روحی، شرایط جسمی یا وابستگی‌های عاطفی و مالی، بیشتر ممکن است در معرض زورگویی یا پایمال شدنِ حقوقشان قرار بگیرند. پیام روشنِ این حدیث آن است که هرچه انسان در زمین بی‌پناه‌تر باشد، پناهگاهش در آسمان محکم‌تر است. خداوند به صراحت هشدار می‌دهد که ظلم به زنان و کودکان، خط قرمزِ اوست و چنان خشمِ الهی را برمی‌انگیزد که هیچ گناهِ دیگری تا این حد خدا را به غضب نمی‌آورد.

امام صادق علیه السلام

إِذَا أَتَاكَ أَخُوكَ فَأْتِهِ بِمَا عِنْدَكَ وَ إِذَا دَعَوْتَهُ فَتَكَلَّفْ لَه.

ترجمه

هرگاه برادرت {سرزده} نزد تو آمد آنچه در خانه داری برایش بیاور و هرگاه وی را دعوت کردی برای پذیرایی از او بکوش.

امام علی علیه السلام

إِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الْعُوَّادِ أَجْراً عِنْدَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَمَنْ إِذَا عَادَ أَخَاهُ خَفَّفَ الْجُلُوسَ إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْمَرِيضُ يُحِبُّ ذَلِكَ وَ يُرِيدُهُ وَ يَسْأَلُهُ ذَلِكَ.

ترجمه

از پراجرترین عیادت کنندگان مریض نزد خدا کسی است که ماندن او نزد بیمار کوتاه باشد، مگر اینکه بیمار آن را دوست بدارد و درخواست کند.

امام صادق علیه السلام

لَا تَنْظُرُوا إِلَىٰ أَهْلِ الْبَلَاءِ فَإِنَّ ذَلِكَ يَحْزُنُهُمْ.

ترجمه

به مبتلایان [به بیماری و گرفتاری] خیره نشوید، چون موجب اندوهشان می‌شود.

امام علی علیه السلام

اللهَ اللهَ فِي جِيرَانِكُمْ فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌ أَوْصَىٰ بِهِمْ وَ مَا زَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌ يُوصِي بِهِمْ حَتَّىٰ ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُمْ.

ترجمه

خدا را نسبت به همسایگان در نظر داشته باشید، زیرا رسول خدا صلی الله علیه و آله درباره آنان سفارش فرمود و پیوسته درباره آن‌ها توصیه می‌کرد، تا آنجا که ما گمان بردیم او می‌خواهد آنان را وارث و سهیم سازد.