آیات و احادیث «اقتصاد اسلامی و مسائل مالی» - صفحه 2

امام رضا علیه السلام

لَيْسَ مِنَّا مَنْ تَرَكَ دُنْيَاهُ لِدِينِهِ وَ دِينَهُ لِدُنْيَاهُ.

ترجمه

از ما نيست آن كه دنياى خود را براى دينش، و دين خود را براى دنيايش ترک گويد.

امام باقر علیه السلام

إِنَّ هَذِهِ الدُّنْيَا يُعْطِيهَا اللهُ الْبَرَّ وَ الْفَاجِرَ وَ لَا يُعْطِي الْإِيمَانَ إِلَّا صَفْوَتَهُ مِنْ خَلْقِهِ.

ترجمه

خدا اين دنيا را به نيكوكار و بدكار مى‌بخشد، اما «ايمان» را جز به برگزيدگانِ خلقش نمى‌دهد.

امام صادق علیه السلام

لَا تَكْسَلُوا فِي طَلَبِ مَعَايِشِكُمْ فَإِنَّ آبَاءَنَا كَانُوا يَرْكُضُونَ فِيهَا وَ يَطْلُبُونَهَا.

ترجمه

در تحصيل روزى تنبلى نكنيد كه پدران ما در پى آن مى‌دويدند و آن را طلب می‌كردند.

امام صادق علیه السلام

إِنِّي وَ اللهِ مَا آمُرُكُمْ إِلَّا بِمَا نَأْمُرُ بِهِ أَنْفُسَنَا فَعَلَيْكُمْ بِالْجِدِّ وَ الِاجْتِهَادِ وَ إِذَا صَلَّيْتُمُ الصُّبْحَ فَانْصَرَفْتُمْ فَبَكِّرُوا فِي طَلَبِ الرِّزْقِ وَ اطْلُبُوا الْحَلَالَ فَإِنَّ اللهَ سَيَرْزُقُكُمْ وَ يُعِينُكُمْ عَلَيْهِ.

ترجمه

به خدا سوگند من به شما امر نمی‌کنم، جز آنچه که خود را نیز بدان امر می‌کنم. پس بر شما باد که جدّیت و کوشش کنید و پس از نماز صبح برای طلب رزق خود حرکت کرده، رزق حلال به دست آورید. خداوند به شما روزی خواهد داد و شما را بر آن کمک خواهد کرد.

امام علی علیه السلام

كُنْ سَمْحاً وَ لَا تَكُنْ مُبَذِّراً وَ كُنْ مُقَدِّراً وَ لَا تَكُنْ مُقَتِّراً.

ترجمه

بخشنده باش امّا زياده‌روى نكن، و در زندگى حسابگر باش امّا سخت‌گير (بخیل) مباش.

امام صادق علیه السلام

طَلَبْتُ فَرَاغَ الْقَلْبِ فَوَجَدْتُهُ فِي قِلَّةِ الْمَالِ‏.

ترجمه

آسايش دل را جستجو كردم و آن را در كمى مال و ثروت يافتم.

امام صادق علیه السلام

الْمُؤْمِنُ حَسَنُ الْمَعُونَةِ، خَفِيفُ الْمَئُونَةِ، جَيِّدُ التَّدْبِيرِ لِمَعِيشَتِهِ، لَا يُلْسَعُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ.

ترجمه

مؤمن، یاوری خوب و کم‌خرج و کم‌زحمت است؛ زندگی‌اش را خوب اداره می کند؛ از یک سوراخ دوبار گزیده نمی‌شود.

امام صادق علیه السلام

إِنَّ‌ اللهَ‌ عَزَّ وَ جَلَّ‌ جَعَلَ‌ أَرْزَاقَ‌ الْمُؤْمِنِينَ‌ مِنْ‌ حَيْثُ‌ لَا يَحْتَسِبُونَ‌ وَ ذَلِكَ‌ أَنَّ‌ الْعَبْدَ إِذَا لَمْ‌ يَعْرِفْ‌ وَجْهَ‌ رِزْقِهِ‌ كَثُرَ دُعَاؤُهُ.

ترجمه

خداوند عز و جل روزى مؤمنان را از جايى مى رساند كه فكرش را هم نمى كنند؛ علّتش هم اين است كه وقتى بنده نداند روزى اش از كجا خواهد رسيد، زياد دعا مى كند.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

مَنْ ذَكَرَ اللهَ فِي السُّوقِ مُخْلِصاً عِنْدَ غَفْلَةِ النَّاسِ وَ شُغُلِهِمْ بِمَا فِيهِ كَتَبَ اللهُ لَهُ أَلْفَ حَسَنَةٍ وَ يَغْفِرُ اللهُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ‌ مَغْفِرَةً لَمْ تَخْطُرْ عَلَىٰ قَلْبِ بَشَرٍ.

ترجمه

اگر كسى در بازار، هنگامى كه ديگر مردمان [از ياد خدا] غافلند و سرگرم كار خود هستند، به ياد خدا باشد، خداوند هزار حسنه برايش منظور دارد، و در روز رستاخيز چنان او را بيامرزد كه به ذهن هيچ كس خطور نكرده باشد.

خداوند متعال

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنفِقُوا مِن طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُم مِّنَ الْأَرْضِ ۖ وَ لَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَ لَسْتُم بِآخِذِيهِ إِلَّا أَن تُغْمِضُوا فِيهِ ۚ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ﴿۲۶۷﴾ الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاءِ ۖ وَ اللهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَ فَضْلًا ۗ وَ اللهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿۲۶۸﴾

ترجمه

ای اهل ایمان! از پاکیزه های آنچه [از راه داد و ستد] به دست آورده اید، و آنچه [از گیاهان و معادن] برای شما از زمین بیرون آورده ایم، انفاق کنید و برای انفاق کردن دنبال مال ناپاک و بی ارزش و معیوب نروید، در حالی که اگر آن را به عنوان حقّ شما به خود شما می دادند، جز [با] چشم پوشی [و دلسردی] نمی گرفتید و بدانید که خدا، بی نیاز و ستوده است. (267) شیطان، شما را [به هنگام انفاق مال با ارزش] از تهیدستی و فقر می ترساند، و شما را به کار زشت [چون بخل وخودداری از زکات و صدقات] امر می کند، و خدا شما را از سوی خود وعده آمرزش و فزونی رزق می دهد؛ و خدا بسیار عطا کننده و داناست. (268)

امام صادق علیه السلام

لَوْ أَنَّ النَّاسَ أَدَّوْا زَكَاةَ أَمْوَالِهِمْ مَا بَقِيَ مُسْلِمٌ‌ فَقِيراً مُحْتَاجاً وَ لَاسْتَغْنَىٰ بِمَا فَرَضَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ وَ إِنَّ النَّاسَ مَا افْتَقَرُوا وَ لَا احْتَاجُوا وَ لَا جَاعُوا وَ لَا عَرُوا إِلَّا بِذُنُوبِ الْأَغْنِيَاءِ.

ترجمه

اگر مردم زكات اموال خود را مى‌پرداختند، هيچ مسلمانى نيازمند نمى‌ماند و به سبب آنچه خداوند عزّ و جلّ براى او واجب كرده است بى نياز مى‌شد. مردم، فقير و نيازمند و گرسنه و برهنه نشدند مگر به گناه [ترك زكات] از سوى ثروتمندان.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

لَا تَقْطَعُوا عَلَى السَّائِلِ مَسْأَلَتَهُ فَلَوْلَا أَنَّ الْمَسَاكِينَ يَكْذِبُونَ مَا أَفْلَحَ مَنْ رَدَّهُمْ.

ترجمه

خواهش سائل را رد نكنيد؛ اگر دروغ گويى گدايان نبود، دست رد زننده به سينه آنان هرگز رستگار نمى شد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

كَمَا لَا يَحِلُّ لِغَرِيمِكَ أَنْ يَمْطُلَكَ وَ هُوَ مُوسِرٌ فَكَذَلِكَ لَا يَحِلُّ لَكَ أَنْ تُعْسِرَهُ إِذَا عَلِمْتَ أَنَّهُ مُعْسِرٌ.

ترجمه

همچنان‌که برای بدهکار تو ـ در صورت توانایی بر پرداخت ـ جایز نیست کوتاهی کند، برای تو نیز ـ در صورت علم به ناتوانی وی در پرداخت ـ جایز نیست او را در تنگنا قرار دهی.

امام کاظم علیه السلام

مَنْ طَلَبَ هَذَا الرِّزْقَ مِنْ حِلِّهِ لِيَعُودَ بِهِ‌ عَلَىٰ نَفْسِهِ وَ عِيَالِهِ كَانَ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ.

ترجمه

هركه براى تأمين خود و خانواده‌اش در پى كسب اين روزى از راه حلال برآيد مانند مجاهد در راه خداست.

امام رضا علیه السلام

اَلَّذِي يَطْلُبُ مِنْ فَضْلِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا يَكُفُّ بِهِ عِيَالَهُ أَعْظَمُ أَجْراً مِنَ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ.

ترجمه

كسى كه براى تأمين زندگىِ خانواده‌اش، در طلب فضل خداوند عز و جل بر مى‌آيد، اجرش، بيشتر از مجاهدِ در راه خداوند عز و جل است.